24 saatte e-posta ile teklif

Sözlük: Lojistik ve gümrük

Çin'den kargo ile ilgili en önemli terimler – kısa, anlaşılır, alfabetik sırayla.

20GP (20 feet standart konteyner)
20 feet standart konteynerin (General Purpose) iç ölçüleri yaklaşık 5,90 × 2,35 × 2,39 m, geometrik hacmi yaklaşık 33 CBM'dir; pratikte genellikle 25 ila 28 CBM kullanılabilir. Özellikle ağır, kompakt mallar için uygundur. Bir 20GP bir TEU'ya karşılık gelir.
40HQ (40 feet High Cube)
40 feet High Cube konteyner, 40 feet standart konteynerden yaklaşık 30 cm daha yüksektir ve yaklaşık 76 CBM geometrik hacim sunar; pratikte genellikle 65 ila 68 CBM kullanılabilir. Çin'den gelen hafif, hacimli mallar için en yaygın konteynerdir. Bir 40HQ iki TEU'ya veya bir FEU'ya karşılık gelir.
ADSp 2017
Alman Genel Sevkiyatçı Koşulları 2017 (Allgemeine Deutsche Spediteurbedingungen), yükleten ve nakliye sektörü derneklerinin Almanya'daki nakliye hizmetleri için ortaklaşa önerdiği iş koşullarıdır. Diğer konuların yanı sıra sözleşme taraflarının yükümlülüklerini, rehin haklarını ve nakliyecinin tutar olarak sınırlandırılan sorumluluğunu düzenler. Birçok Alman nakliye firması yalnızca bu koşullar esasında çalışır.
Air Waybill (AWB, hava yolu konşimentosu)
Hava yolu konşimentosu bir hava kargo gönderisine eşlik eder ve havayoluyla yapılan taşıma sözleşmesini belgeler. Deniz konşimentosundan (Bill of Lading) farklı olarak kıymetli evrak değildir ve devredilemez. AWB numarasıyla gönderi havayolu üzerinden takip edilebilir; Master AWB (havayolu) ve House AWB (nakliyeci) olarak ikiye ayrılır.
ATLAS
ATLAS (Automatisiertes Tarif- und Lokales Zoll-Abwicklungssystem), Alman gümrük idaresinin elektronik sistemidir. İthalat, ihracat ve transit beyannameleri ATLAS üzerinden elektronik olarak iletilir ve ithalat vergileri tahakkuk belgesi (Einfuhrabgabenbescheid) gibi kararlar burada oluşturulur. Nakliye firmaları ve gümrük müşavirleri bunun için sertifikalı yazılımlar kullanır.
BAF (Bunker Adjustment Factor)
BAF, armatörlerin bunker (gemi yakıtı) fiyatlarındaki dalgalanmaları müşterilere yansıttığı deniz yolu yakıt ek ücretidir. Genellikle konteyner veya w/m başına hesaplanır ve düzenli olarak güncellenir. Tekliflerde BAF'ın dahil olup olmadığı açıkça yazmalıdır.
Bill of Lading (B/L, konşimento)
Konşimento deniz yolu taşımacılığının temel belgesidir: armatörün teslim aldığını gösteren makbuz, taşıma sözleşmesinin kanıtı ve malın teslim alınmasına hak veren kıymetli evrak. Malı serbest bırakmak için genellikle orijinal B/L ibraz edilmelidir; alternatif olarak orijinal belge gerektirmeyen Seawaybill veya Telex Release de vardır.
CBM (metreküp)
CBM, Cubic Meter yani metreküp anlamına gelir. Bir gönderinin hacmi, metre cinsinden uzunluk × genişlik × yükseklik değerinin koli sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Deniz yolunda CBM, parsiyel yük ve konteyner tipi seçimi için en önemli ölçüdür.
CFS (Container Freight Station)
Container Freight Station, limanın içinde veya yakınında, parsiyel yükün konteynere yüklendiği (konsolidasyon) ya da konteynerden boşaltılıp alıcılara dağıtıldığı (dekonsolidasyon) bir depodur. CFS ücretleri, LCL gönderilerinde tipik bir maliyet kalemidir.
CIF (Cost, Insurance and Freight)
CIF, deniz ve iç su yolu taşımaları için bir Incoterms teslim şeklidir: Satıcı varış limanına kadar masrafları, deniz navlununu ve asgari sigortayı üstlenir, ancak risk daha çıkış limanında yüklemeyle alıcıya geçer. Değer kavramı olarak CIF, örneğin gümrük kıymeti veya nakliyat sigortası için esas olarak mal bedeli artı navlun ve sigorta anlamına da gelir.
CMR
CMR (Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route), Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyondur. Diğer konuların yanı sıra CMR taşıma senedini ve taşıyıcının, kural olarak brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlı olan sorumluluğunu düzenler.
Çeki listesi (Packing List)
Çeki listesi, bir gönderinin tüm kolilerini içerik, adet, ölçüler, net ve brüt ağırlıkla birlikte listeler. İşlemler, teslim alma ve varışta kontrol ve ticari faturayı tamamlayıcı olarak gümrük için kullanılır. Çeki listesi ile mal arasındaki farklar çoğu zaman sorulara yol açar.
DAP (Delivered at Place)
DAP'ta satıcı, malı masrafı ve riski kendisine ait olmak üzere kararlaştırılan varış yerine kadar, taşıma aracının üzerinde boşaltmaya hazır şekilde teslim eder. İthalat gümrüklemesini, gümrük vergisini ve ithalat KDV'sini alıcı üstlenir. DAP, Çin'den ithalatta yaygın ve şeffaf bir teslim şeklidir.
DDP (Delivered Duty Paid)
DDP'de satıcı, ithalat gümrüklemesi, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si dahil varış yerine kadar tüm masrafları ve riskleri üstlenir. DDP yalnızca belirlenmiş bir ithalatçı, doğru gümrük kıymeti ve ithalat vergileri tahakkuk belgesiyle mevzuata uygundur. İthalatçısı belli olmayan götürü “vergiler dahil” teklifler risklidir.
Delivery Order (D/O, teslim emri)
Delivery Order, armatörün veya acentesinin varış limanında malın veya konteynerin teslim edilmesine izin verdiği serbest bırakma belgesidir. Taşıma belgeleri mevcut olduğunda ve masraflar ödendiğinde düzenlenir. D/O için genellikle ayrı bir ücret alınır.
Demurrage (demuraj)
Demuraj, bir konteyner serbest süre dolduktan sonra hâlâ limanda veya terminalde beklediğinde armatörün aldığı bekleme ücretidir. Ücret konteyner ve gün başına hesaplanır ve çoğu zaman kademeli olarak artar. Nedenleri genellikle eksik belgeler, geciken gümrükleme veya konteynerin teslim alınmamasıdır.
Detention
Detention, bir konteyner serbest süre dolduktan sonra terminal dışında kullanılmaya devam edildiğinde, yani zamanında boş olarak iade edilmediğinde armatörün aldığı ücrettir. Tipik olarak alıcıda boşaltma uzun sürdüğünde ortaya çıkar. Serbest süreler ve günlük ücretler armatörün koşullarında yazılıdır.
Einfuhrumsatzsteuer (EUSt, ithalat KDV'si)
İthalat KDV'si, üçüncü ülkelerden yapılan ithalata uygulanan katma değer vergisidir. Almanya'da oranı yüzde 19, belirli mallarda yüzde 7'dir ve gümrük kıymeti artı gümrük vergisi üzerinden alınır. KDV indirim hakkı olan işletmeler, ithalat sırasında mal üzerinde tasarruf yetkisine sahipse bu vergiyi geri alabilir.
EORI numarası
EORI numarası (Economic Operators' Registration and Identification), işletmeleri tüm AB'de gümrük makamları nezdinde tanımlar. İşletme olarak mal ithal veya ihraç eden herkesin genellikle buna ihtiyacı vardır. Almanya'da gümrükten zoll.de üzerinden ücretsiz olarak alınır.
ETS ek ücreti
Deniz taşımacılığı 2024'ten beri AB Emisyon Ticaret Sistemi'ne (EU ETS) dahildir ve emisyonların kapsanma oranı kademeli olarak artırılmıştır. Armatörler emisyon sertifikalarının maliyetini ETS veya EU Carbon ek ücreti olarak, genellikle konteyner başına müşterilere yansıtır. Tutar armatöre ve rotaya göre değişir.
EXW (Ex Works, fabrikada teslim)
EXW'de (fabrikada teslim) satıcı malı yalnızca kendi tesisinde teslim alınmaya hazır eder. Yükleme, ihracat gümrüklemesi, taşıma ve tüm riskler alıcıya aittir. Çin'de ihracat pratikte tedarikçinin belgelerini gerektirdiği için FCA çoğu zaman daha iyi bir seçimdir.
FCA (Free Carrier, taşıyıcıya teslim)
FCA'da satıcı, ihracat gümrüklemesi yapılmış malı alıcının belirlediği taşıyıcıya ya kendi tesisinde (yüklenmiş olarak) ya da kararlaştırılan başka bir yerde teslim eder. Teslimden itibaren masraf ve risk alıcıya aittir. FCA tüm taşıma türleri için uygundur.
FCL (Full Container Load, komple konteyner)
FCL, bir konteynerin yalnızca tek bir göndericinin malıyla yüklendiği deniz yolu gönderisidir. Konteyner göndericide yüklenir ve ancak alıcıda açılır. Yaklaşık 15 CBM'den itibaren FCL genellikle parsiyel yükten daha uygundur.
FEU (Forty-foot Equivalent Unit)
FEU, 40 feet konteyner için ölçü birimidir ve iki TEU'ya karşılık gelir. Drewry World Container Index gibi navlun endeksleri fiyatları çoğu zaman FEU başına ABD doları olarak verir.
FOB (Free on Board)
FOB'da satıcı, ihracat gümrüklemesi yapılmış malı kararlaştırılan yükleme limanında alıcının belirlediği geminin güvertesine teslim eder. Bu andan itibaren masraf ve risk alıcıya aittir. FOB yalnızca deniz ve iç su yolu taşımaları için öngörülmüştür, ancak pratikte FCA'nın daha uygun olduğu konteyner taşımalarında da sık kullanılır.
Hacimsel ağırlık (desi)
Hacimsel ağırlık, bir gönderinin hacmini ağırlığa çevirir: Santimetre cinsinden uzunluk × genişlik × yükseklik bir bölene bölünür. Hava kargoda genellikle 6.000, ekspres hizmetlerinde 5.000 kullanılır. Hacimsel ağırlık brüt ağırlıktan yüksekse faturalandırılan odur.
HS kodu / gümrük tarife numarası
HS kodu, Armonize Sistem'in uluslararası düzeyde aynı olan altı haneli eşya kodudur. AB'de sekiz haneli Kombine Nomenklatüre ve ithalat için on bir haneli kod numarasına genişletilir; Türkiye'deki karşılığı on iki haneli GTİP'tir. Gümrük tarife numarası vergi oranını, ithalat kısıtlamalarını ve istatistiği belirler; EZT-Online veya TARIC'te sorgulanabilir.
ICS2 (Import Control System 2)
ICS2, AB'nin ithalat için güvenlik ve risk önleme sistemidir. Varıştan veya yüklemeden önce gönderiye ilişkin elektronik ön verilerin (Entry Summary Declaration) kesin mal tanımı ve altı haneli HS koduyla iletilmesi gerekir. Genel ifadeler gibi belirsiz bilgiler sorulara ve gecikmelere yol açabilir.
Incoterms 2020
Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) Incoterms kuralları, satıcı ile alıcı arasında hangi masrafları, riskleri ve yükümlülükleri kimin üstlendiğini belirleyen standart teslim şekilleridir. Güncel versiyon Incoterms 2020; EXW, FCA, FOB, CIF, DAP ve DDP dahil on bir kural içerir. Mülkiyetin devrini ve vergi açısından ithalatçının kim olduğunu düzenlemez.
LCL (Less than Container Load, parsiyel yük)
LCL, deniz yolunda parsiyel yük anlamına gelir: Birden fazla gönderici bir konteyneri paylaşır, faturalama w/m esasına göre yapılır. Mal bir CFS'de konsolide edilir ve varış limanında yeniden ayrılır. LCL, yaklaşık 1 ila 15 CBM arasındaki gönderiler için uygundur.
MRN (Movement Reference Number)
MRN, gümrük sisteminin bir gümrük beyannamesine atadığı benzersiz kayıt numarasıdır. Bununla bir ithalat veya ihracat beyannamesi açıkça tanımlanabilir ve belgelenebilir. Online pazaryerleri giderek daha sık ithalatçı ve EORI ile uyuşan MRN belgeleri talep ediyor.
NVOCC
NVOCC (Non-Vessel Operating Common Carrier), kendi gemisi olmayan bir deniz taşıma işletmecisidir. Armatörlerden yer satın alır, kendi House Bill of Lading belgelerini düzenler ve müşteriye karşı taşıyan sıfatıyla hareket eder. Birçok parsiyel yük sağlayıcısı NVOCC olarak çalışır.
PSS (Peak Season Surcharge)
Peak Season Surcharge, armatörlerin veya havayollarının yüksek talep dönemlerinde, örneğin Noel sezonu veya Çin Yeni Yılı öncesinde aldığı sezon ek ücretidir. Tutar ve dönem kısa süre önceden duyurulur. Ciddi teklifler PSS'yi ayrı bir kalem olarak gösterir.
TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)
TEU, konteyner kapasitesi için standart ölçü birimidir ve bir 20 feet konteynere karşılık gelir. Gemi büyüklükleri, liman elleçlemesi ve yük hacimleri genellikle TEU cinsinden verilir. Bir 40 feet konteyner iki TEU sayılır.
THC (Terminal Handling Charges)
Terminal Handling Charges, bir konteynerin liman terminalinde elleçlenmesi, yani yükleme, boşaltma ve terminal içindeki hareketleri için alınan ücretlerdir. Çıkış ve varış limanında oluşur; konteyner başına veya parsiyel yükte orantılı olarak hesaplanır. Tekliflerde hangi THC'nin dahil olduğu açık olmalıdır.
TIR karnesi
TIR karnesi, TIR Sözleşmesi'ne dayanan, karayolu yük taşımacılığı için uluslararası bir gümrük transit belgesidir. Malların her sınırda vergi teminatı yatırmadan, gümrük mührü altında birden fazla ülkeden geçirilmesini sağlar. Çin'den Avrupa'ya TIR taşımaları genellikle TIR karnesi altında yapılır.
Ticari fatura (Commercial Invoice)
Satıcının ticari faturası gümrükleme için en önemli belgedir. Satıcıyı, alıcıyı, kesin mal tanımını, miktarı, birim ve toplam fiyatı, para birimini, Incoterm'i ve tercihen gümrük tarife numarasını içerir. Gümrük kıymeti bu fatura esas alınarak belirlenir.
Ücrete esas ağırlık (Chargeable Weight)
Ücrete esas ağırlık, bir hava kargo veya ekspres gönderisinin faturalandırıldığı ağırlıktır. Gerçek brüt ağırlık ile hacimsel ağırlıktan yüksek olanıdır. Böylece hafif ama hacimli mallar, uçakta kapladıkları alan için ödeme yapar.
VGM (Verified Gross Mass)
Doğrulanmış brüt ağırlık, yük, ambalaj, yük emniyeti ve konteynerin dara ağırlığı dahil olmak üzere yüklü bir konteynerin toplam ağırlığıdır. SOLAS Sözleşmesi uyarınca yükleten bu değeri yüklemeden önce armatöre bildirmek zorundadır. VGM olmadan konteyner gemiye yüklenmez.
W/M (Weight or Measure)
W/M, deniz yolunda parsiyel yük için faturalama birimidir: 1 metreküp 1.000 kg'a karşılık gelir. CBM cinsinden hacim ile ton cinsinden ağırlıktan yüksek olan faturalandırılır. Yani 2 CBM ve 500 kg'lık bir gönderi 2 w/m olarak hesaplanır.